
Een portret om in te verdwijnen
‘Ik had er niet zo goed bij stilgestaan dat de film daadwerkelijk over mij zou gaan.’
Op 7 december 2026 is de film As Good As It Gets van Deborah Faraone Mennella te zien op NPO2 om 22:45.
Op een maandagavond in het overvolle Café de Pels, met dampende koffie en thee voor ons, praten Nicolas van Poucke en ik over de muziek die hij het liefste speelt. ‘Ik ben nu bezig met Debussy. Het ligt goed in mijn handen en is muziek die me heel erg aanspreekt. Maar meestal als ik dan ineens iets anders speel, dan is dat wat ik het liefst speel.’ Hij vertelt dat hedendaagse klassieke muziek niet zijn ‘main focus’ is. Het spelen van muziek waarvan de componist er niet meer is, biedt ruimte om ideeën erop los te kunnen laten. ‘Als een componist tegenover me zou zitten zoals jij, dan is het te makkelijk en zit dat misschien in de weg,’ legt de vierendertigjarige pianist uit.
We zitten in De Pels niet tegenover elkaar om het over moderne componisten te hebben. We zitten er om het te hebben over de documentaire As Good As It Gets van Deborah Faraone Mennella. Het is een portret van Nicolas van Poucke. Een portret van een pianist die eigenlijk niet gezien wil worden.
Nicolas weet vanaf jonge leeftijd al succes te boeken op het podium, een plek die voor hem heel comfortabel is. Zijn leven staat in teken van muziek en hij houdt zich het liefst alleen daarmee bezig. Met ogen en camera’s gericht op hem, blijft hij eigenzinnig en trekt hij zich niks aan van verwachtingen van anderen.
Je zei een keer: ‘Als ik Chopin speel, wil ik Chopin zijn.’ Wat bedoel je daarmee?
‘Je probeert de geest van de muziek te vangen. Je wilt hem helemaal begrijpen; je moet hem bijna zijn. Dat bedoel ik. Het is nodig als je iets goed wilt doen, dat je er obsessed mee raakt.’
Hoe ver ga je daarin?
‘Ik had wel een periode dat ik heel veel van die brieven ging lezen. Op zich best wel leuk om te doen maar het is niet nodig. Ik probeer nooit weg te gaan van de noten maar we staan toch vrij ver af van muziek, en van die muziek al helemaal, en je wilt gewoon begrijpen hoe het tot stand is gekomen. Hoe het werkt.
Maar uiteindelijk is wat ik doe gewoon de muziek. Muziek bestaat uit geluid; geluid is niet per definitie muziek, maar kan het wel worden. Dat proces – wanneer iets muziek wordt – is wat me bezighoudt.’
Hoe ontwikkel je een eigen interpretatie?
‘Ik probeer niet eens te interpreteren. Ik probeer de muziek te maken. De muziek staat soort van in de noten. Via geluid wordt het tussen luisteraar en instrument muziek. Muziek is een soort taal met harmonie, contrapunt en zinsbouw en je probeert daaruit te destilleren wat de bedoeling is en dat is voor mij heel duidelijk. Aan alle muzikale keuzes die ik maak moet iets ten grondslag liggen. Als je een stuk analyseert, kan je zien hoe belangrijk bijvoorbeeld een ritenuto is, en dat bepaalt dan hoe ik die speel. Sommige mensen doen dingen gewoon omdat ze het mooi vinden, zo zit ik niet in elkaar.’
As Good As It Gets laat zien dat naast het pianostuderen en geven van concerten, Nicolas fanatiek sport. Hij legt uit dat zijn fysieke conditie belangrijk voor hem is, ook al is krachttraining en wielrennen niet per se een vereiste om een goeie pianist te zijn. Sterker nog, ze kunnen elkaar zelfs in de weg zitten. ‘Je wilt niet charged up voor een concert komen, dat je spieren helemaal strak staan,’ legt hij uit. ‘Als ik fiets op de dag van een concert, is er een kans dat mijn handen gaan tintelen tijdens een concert en dat is gewoon niet chill, dat wil je gewoon niet.’
Wanneer ik hem vraag hoe zijn ideale concertvoorbereiding eruitziet, antwoordt hij vastberaden: ‘Het ideaal bestaat niet. De tijd dendert gewoon door. Als je denkt in ideaal en perfect, wordt dat een mindfuck. (…) Het enige wat belangrijk is, is dat je de muziek echt goed kent.’ De tragedie van de artiest, de bekende uitspraak van pianist Vladimir Horowitz die Nicolas aanhaalt tijdens dit gesprek, verwijst naar de extreme druk om op een vastgesteld moment in topvorm te moeten presteren. ‘Maar dat is gewoon het werk’, zegt Nicolas. ‘Je kan de ideale voorbereiding hebben, maar dan kan het alsnog gebeuren dat je een appje krijgt met slecht nieuws vlak voor je concert.’
De koffie en thee zijn al op voordat we beginnen te praten over de film, immers de reden voor dit interview. Na het vragen hoe het filmproces voor hem was, antwoordt hij eerlijk: ‘Ik vond het heel lastig, steeds lastiger ook. Ik wist niet waar ik aan begon. Ik vond het lastig om dingen opnieuw te moeten doen voor de camera en dat heb ik op een gegeven moment ook geweigerd, want ik ben geen acteur. (…) Ik had er niet zo goed bij stilgestaan dat de film daadwerkelijk over mij zou gaan.’
Wat heeft de film met je gedaan?
‘Ik werd er te zelfbewust van. Het was wel een leuk avontuur, maar ook weer veel gedoe. Ik moest de hele tijd mijn grenzen bewaken, want ze wilden natuurlijk zo dicht mogelijk komen. Wat lastig is als er een concert is, want dat blijft gewoon een concert en niet een filmset. Er zijn mensen die kaarten hebben gekocht, dus er kunnen niet de hele tijd mensen rondlopen. Het was voor mij heel leerzaam.’
In de film zeg je: ‘ik merk dat ik mezelf niet meer wil laten zien.’ Heb je dat nog steeds?
‘Ja, nog meer zelfs. Dat kwam door de film. Laat mij gewoon spelen, de rest boeit me niet.(…) Als ik heel eerlijk ben, hoeft dit alles niet van mij. Maarja, als pianist ben je verbonden aan het publiek en het publiek moet naar de zaal komen. Vooral nu de markt zo belangrijk is geworden in de culturele sector. (…) De markt bepaalt of ik ergens op een podium sta en dat is wat ik wil, dus ik dacht dat de film een mooie vehicle zou zijn. Maar het was een uitdaging.’
Sociale media is een manier om meer publiek te trekken. Hoe is je relatie daarmee?
‘Ik vind dat sociale media gebeuren heel irritant. In het begin was ik er wel veel mee bezig maar het brengt me niet wat ik wil. Ik denk dat mijn kracht zit in hoe ik speel en dat ik gewoon zo min mogelijk wil doen dat daarvan afleidt. Dat geldt ook voor mijn privéleven, maar ook voor sociale media. (…) Klassieke muziek kan niet gevat worden in een reeltje van 30 seconden. We maken onze hersenen kapot en doen iedereen ermee tekort. En het is een race to the bottom, want uiteindelijk wordt het alleen maar nog extremer, gekker en naakter. (…) Hoe ik zie dat mensen het gebruiken voor onze business, vind ik niet goed, maar de markt dendert gewoon door. Dan verkoop je misschien een paar kaartjes meer, I don’t know.‘
Kan je je vinden in het beeld dat van jou wordt geschetst in de film?
‘Ik weet niet zo goed wat dat is. Praktisch gezien bestaat de film uit opnamedagen. Het is kunstmatig. Er worden bepaalde dagen gekozen. Tijdens het editen kan je allemaal dingen belichten. De regisseur heeft ervoor gekozen om bepaalde dingen te belichten; ik zou zelf andere dingen belichten.’
Er was niks dat voorbijkwam waar je jezelf niet in herkende?
‘Nee, dat kan ook niet, want ik heb alles gewoon gezegd. Ik kan hele leuke meningen hebben over dingen en dan twee weken later dat weer hebben bijgesteld. Dat is iets waar ik al vrede mee heb met mezelf.
Wat ik grappig vind, is dat ik veel meer heb gesproken dan je ziet in de film. Ik denk dat de kracht van de film ligt in dat er dingen worden gesuggereerd en je zelf kan invullen of er een diepere laag zit of niet.’