Ochtend
Impressionistisch verhaal bij Pensée Fugitive van Bedřich Smetana
De ochtend, het kalme uur. Meer nog dan vogels, draait het om licht, binnenvallend op de slaapkamervloer, de nerven gloeien. Hij aanvaardt de nieuwe dag. Traag, net niet krakkemikkig, komt hij omhoog. Kijkt naast zich. Misschien ligt er wel iemand naast hem. Nee, dat niet. Maar binnenkort mogelijk wel. Ja, hij fantaseert over een afspraakje dat hij binnenkort heeft, met een bijzonder leuke vrouw, of een potentieel bijzonder leuke vrouw, die twee zaken lopen door elkaar, dit is de kristallen fase. Op blote voeten en met stramme tred sjokt hij richting zijn balkonnetje. Een grijsblauwe lucht, de eerste knoppen verschijnen aan de jasmijnplant. Vanaf daar kijkt hij naar binnen in zijn huiskamer: hier woont hij. Hier woont hij al jaren. Hij heeft herhalingen zien optreden – seizoenen, nieuwe buren die ook weer vertrokken, relaties die verbroken werden en weer werden aangevangen, gedurende de jaren dat hij hier woont zijn mensen gestorven en mensen geboren. Het percolatortje rommelt, ook dat geluid heeft hij veel vaker gehoord, het gaat altijd mee op reis, het heeft gerommeld in Frankrijk, in Italië, in Namibië. Zijn leven heeft, zoals elk leven, een grillig patroon gevolgd, dat bij nadere inspectie helemaal geen patroon is geweest. Geen gulden snede, eerder Jackson Pollock. En toch zijn er die terugkerende elementen, zoals dit gevoel in de ochtend (als zijn gemoed zich openvouwt, expansief aanvoelt), dit uitzicht, en de fantasie over een leuk afspraakje, binnenkort. Er strijkt een briesje langs zijn schouders. Kippenvel. Er trekt een onbestemde donkerte zijn gemoed binnen. Een ex trekt zijn gedachten naar zich toe, in onverwachte flitsen, haar altijd onberispelijke kanten ondergoed, haar mannelijke overhemden, de koffievlekken op het matras, hoe haar gezicht verwrongen raakte als ze kwaad werd. (En elke keer dat ze kwaad werd, werd ze woest.) Maar hadden ze het niet óók heel fijn gehad, had ze zijn naam niet prachtig gefluisterd wanneer ze klaarkwam, er was die perfecte avond geweest in Saint-Paul-de-Vences, dat ze jeu de boules speelden op het grote plein, er was die liftreis naar Rome geweest, langs stoffige binnenwegen, en als ze lachte kon je zien dat een van haar ondertanden een beetje scheef stond, wat hem altijd erg ontroerde. Voor hem staan al zijn geliefdes naast elkaar, in een warme kamer met roze licht. Bizar idee dat zij elkaar niet kennen, in de meeste gevallen nooit hebben ontmoet. De lichten in de huizen gaan aan, men ontwaakt, hij is niet langer alleen. Maar horen die mensen dezelfde muziek als hij, dezelfde tonen, hetzelfde muziekstuk? Is er iemand die de melodie zou herkennen als hij het neuriede? Hij omklemt de reling met beide handen, stevig, bijna pijnlijk. Dit ochtendritueel, dit bijna verheven, uitgepuurde moment van eenzaamheid is een van zijn dierbaarste ervaringen, en nooit zal hij het helemaal met iemand kunnen delen. En gek genoeg voelt dat, de onmogelijkheid het te delen, als een geheim, maar een mooi geheim, dat hij elke ochtend weer bezoekt. Hier op het balkon neemt hij het geheim elke dag in zijn handen, bekijkt het van alle kanten en legt het dan weer terug.
over Daan Heerma van Voss (1986) schreef ooit losse zinnen op servetjes, die hij meestal kwijtraakte – voordat hij wist dat er iets met die woorden moest gebeuren. In 2010 debuteerde hij als romancier met Een zondagsman, een ingetogen portret van verlies en verval, dat de toon zette voor zijn latere publicaties. Zijn laatste roman, Geen vaarwel vandaag, vertelt het verhaal van een vader die in leven afstandelijk was, maar na zijn dood de levens van zijn kinderen diepgaand verandert. De Volkskrant prees de ‘indringende nuances’ in zijn werk, en dat is precies wat Heerma van Voss opnieuw toont in deze familieroman; zijn talent voor scherpe en indringende observaties.
Meer verhalen? Schrijf je in voor de nieuwsbrief en ontvang elke twee weken een nieuw verhaal in je inboxje.
Voor onderweg, in bed of op de fiets: de verhalen hoor je nu ook in onze podcast.
