Ochtend
Impressionistisch verhaal bij Pensée Fugitive van Bedřich Smetana
De ochtend, het kalme uur. Meer nog dan vogels, draait het om licht, binnenvallend op de slaapkamervloer, de nerven gloeien. Hij aanvaardt de nieuwe dag. Traag, net niet krakkemikkig, komt hij omhoog. Kijkt naast zich. Er ligt niemand. Dat is beter zo. Hij probeert zijn dagen zo geconcentreerd, zo helder mogelijk te houden. Dit is de kristallen fase van zijn leven. Helder, ja, en ook breekbaar. Op blote voeten en met stramme tred sjokt hij richting zijn balkonnetje. Een grijsblauwe lucht, de eerste knoppen verschijnen aan de jasmijnplant. Vanaf daar kijkt hij naar binnen in zijn huiskamer: hier woont hij. Hier woont hij al jaren. Hij heeft herhalingen zien optreden – seizoenen, nieuwe buren die ook weer vertrokken, gedurende de jaren dat hij hier woont zijn mensen gestorven en mensen geboren. Het percolatortje rommelt, ook dat geluid heeft hij veel vaker gehoord, het gaat altijd mee op reis, het heeft gerommeld in Frankrijk, in Italië, in Namibië. Zijn leven heeft, zoals elk leven, een grillig patroon gevolgd, dat bij nadere inspectie helemaal geen patroon is geweest. Geen gulden snede, eerder Jackson Pollock. En toch zijn er die terugkerende elementen, zoals dit gevoel in de ochtend (als zijn gemoed zich openvouwt, expansief aanvoelt), dit uitzicht, zijn vluchtige gedachten, zijn hartslag. Er strijkt een briesje langs zijn schouders. Kippenvel. Er trekt een onbestemde donkerte zijn gemoed binnen. Een ex trekt zijn gedachten naar zich toe, in flitsen. Dat ze altijd in zijn voetbalshirts rondliep, haar brave schoenen, meestal brogues, haar sterke overtuigingen over koffie en chocola, hoe donkerder hoe beter. Dat ze het eerlijkst was als ze kwaad was. Hij weet niet meer waarom ze het niet hebben gehaald. Wat hij nog weet: dat ze in elk café in de stad hebben gelachen, dat hij (onhoorbaar) haar naam fluisterde vlak voordat hij klaarkwam, er was die perfecte avond geweest in een dorpje nabij Compostela, dat ze vanaf het dorpsplein de bedevaartgangers door de vallei zagen trekken, afgetekend door het licht van een ondergaande, oranje opgloeiende zon. Er was die liftreis naar Rome geweest, langs stoffige binnenwegen, en als ze lachte kon je zien dat de brug van haar neus een beetje scheef stond, wat hem altijd erg ontroerde. Ze ontroert hem nog steeds, ondanks alles, dankzij alles. Voor hem staan zijn geliefdes naast elkaar, in een warme kamer met roze licht. Bizar idee dat zij elkaar niet kennen, in de meeste gevallen nooit hebben ontmoet. De lichten in de huizen gaan aan, men ontwaakt, hij is niet langer alleen. Maar horen die mensen dezelfde muziek als hij, dezelfde tonen, hetzelfde muziekstuk? Is er iemand die de melodie zou herkennen als hij het neuriede? Hij omklemt de reling met beide handen, stevig, bijna pijnlijk. Dit ochtendritueel, dit bijna verheven, uitgepuurde moment van eenzaamheid is een van zijn dierbaarste ervaringen, en nooit zal hij het helemaal met iemand kunnen delen. En gek genoeg voelt dat, de onmogelijkheid het te delen, als een geheim, maar een mooi geheim, dat hij elke ochtend weer bezoekt. Hier op het balkon neemt hij het geheim elke dag in zijn handen, bekijkt het van alle kanten en legt het dan weer terug.
over Daan Heerma van Voss (1986) schreef ooit losse zinnen op servetjes, die hij meestal kwijtraakte – voordat hij wist dat er iets met die woorden moest gebeuren. In 2010 debuteerde hij als romancier met Een zondagsman, een ingetogen portret van verlies en verval, dat de toon zette voor zijn latere publicaties. Zijn laatste roman, Geen vaarwel vandaag, vertelt het verhaal van een vader die in leven afstandelijk was, maar na zijn dood de levens van zijn kinderen diepgaand verandert. De Volkskrant prees de ‘indringende nuances’ in zijn werk, en dat is precies wat Heerma van Voss opnieuw toont in deze familieroman; zijn talent voor scherpe en indringende observaties.
Meer verhalen? Schrijf je in voor de nieuwsbrief en ontvang elke twee weken een nieuw verhaal in je inboxje.
Voor onderweg, in bed of op de fiets: de verhalen hoor je nu ook in onze podcast.
